Ursitory

Mateo Maximoff urodzil sie 17 stycznia 1917 roku w Barcelonie, w rodzinie romskiej wywodzacej sie z grup kalderaszy i manuszów. Jego rodzina przeniosla sie do Francji w 1920 roku, gdzie dorastal bez formalnej edukacji i nauczyl sie czytac oraz pisac calkowicie samodzielnie. Po smierci rodziców musial bardzo wczesnie podjac prace, a w wieku zaledwie dwudziestu jeden lat trafil tymczasowo do wiezienia w zwiazku z konfliktem miedzy rodzinami romskimi. Wlasnie w tym okresie zaczal pisac swoja pierwsza powiesc, Les Ursitory, która zostala opublikowana we Francji po zakonczeniu II wojny swiatowej. Podczas wojny, podobnie jak wielu Romów we Francji, byl przesladowany i internowany jako "nomada", choc uniknal deportacji. Z czasem stal sie pierwszym uznanym pisarzem romskim we Francji i jednym z najbardziej plodnych twórców, autorem ponad dziesieciu powiesci laczacych tradycje ustna, pamiec rodzinna i mitologie romska. W latach szescdziesiatych nawrócil sie na ewangelizm, zostal pastorem i misjonarzem, tlumaczyl teksty biblijne na jezyk romski i uczestniczyl jako tlumacz w Pierwszym Swiatowym Kongresie Romów w 1971 roku. Jego dzialalnosc literacka i kulturalna zostala doceniona w 1985 roku, kiedy rzad francuski odznaczyl go Orderem Sztuki i Literatury. Mateo Maximoff zmarl 24 listopada 1999 roku w Montreuil, pozostawiajac po sobie dzielo o fundamentalnym znaczeniu dla wspólczesnej literatury romskiej.