Kara Tutmasi

Bizi ekolojik aciliyetle yüzlesmek üzere harekete gecirebilecek bir kitap varsa, o da Kara Tutmasidir. Kolay okunan bir metnin estetik hazzini, derin bir varolussal angajmanla benzersiz bir bicimde birlestiriyor. S Slavoj Siek
2022 yazi. Iklim degisikligi kaynakli sicak hava dalgalari Parisi kavururken Danimarkali sosyolog Nikolaj Schultz, uykusuz gecelerden ve zihnini kemiren sorgulamalardan uzaklasmak, biraz acilmak ve ferahlamak icin yönünü Akdenizdeki Porquerolles Adasina cevirir. Ancak adaya ayak basar basmaz, bu gecici cennete siginan binlerce kisi gibi kendi ziyaretinin de adanin yavas yok olusuna katkida bulundugunu fark eder. Hyres takimadalarinin incisi Porquerollesde falezler her yil birkac santimetre asinmakta; artan kiyi faaliyetleri, altyapi düzenlemeleri ve turizm baskisi plajlarin kendini yenilemesini saglayan dogal sürecleri zayiflatmaktadir.
Iklim meselesinin sadece cevresel degil, ayni zamanda varolussal bir kriz yarattigi bir cagda yasiyoruz. Schultz bu krizi istatistiklerle ya da soyut kuramlarla degil, yasanan deneyimin icinden kavrayan etnografik-anlatisal bir deneme sunuyor. Antroposen caginda özgürlügün nasil sorumluluk dogurdugunu, her eylemin nasil iz biraktigini, kacisin nasil imkansizlastigini kisisel anlatiyla düsünsel denemeyi harmanlayan özgün bir dille ele aliyor.
Güclü siyasal ve toplumsal teshisler de barindiran kitapta üretim merkezli modern sinif anlayisinin cöktügü öne sürülüyor Artik kimin hangi topraklarda yasayabilecegi, kimin sele, yangina, kurakliga maruz kalacagi etrafinda sekillenen yeni jeososyal siniflarla karsi karsiyayiz. Günümüzün temel catismalari yalnizca emek ile sermaye arasinda degil, yasanabilir bir dünyaya erisim etrafinda dönüyor.
Kara Tutmasi okuru teselli etmiyor, daha degerli bir sey sunuyor Antroposende yasamanin, düsünmenin ve sorumluluk almanin ne anlama geldigine dair sarsici bir berraklik.