Paris

Reviews / Votes

Yn ol un o gymeriadau'r nofel hon, "Rhywbeth byrhoedlog ydi pob llyfr hanas. Ymdrech dila i ddal drych o flaen wyneb cymhleth bywyd." Mae Paris yn nofel sydd wedi ei hysgrifennu ar gynfas eang, ac sy'n rhoi llais i fyrdd o gymeriadau wrth iddynt geisio ymgodymu a bywyd.


Caru, colli, perthyn - dyma'r llinynnau sy'n rheoli bywydau'r emigres, ac yn gefndir i'r cyfan mae'r grymoedd gwleidyddol sydd ar gerdded. Wrth i aelodau o deulu Alyosha ailymddangos yn ei fywyd fesul un, y cwestiwn mawr yw ai dyma'r darlun roedd o'n ei chwennych? -- Cyhoeddwr: Cyhoeddiadau Barddas Bedair blynedd yn ol, a minnau wedi fy nghaethiwo i'r gwely a dos digon annymunol o ffliw, cefais ddianc am wythnos gyfan i Rwsia ddechrau'r ugeinfed ganrif yng nghwmni Wiliam Owen Roberts a chymeriadau uchelwrol ei nofel am y chwyldro, Petrograd. Yn ystod gwanwyn oer 2013, bron nad oeddwn yn dyheu am ddos arall o'r aflwydd, er mwyn cael rheswm da i gau'r drws ar y byd ac ymgolli gyda'r un cymeriadau yn ninas Paris a mannau eraill yn Ewrop yn y dilyniant, Paris. Dyna ogoniant a thrafferth y nofel hon. Dyw hi ddim yn un i gydio ynddi am ugain munud a phicio i mewn ac allan ohoni. Mae angen cyfnod da o ddarllen er mwyn rhoi'r parch dyledus ac ymroi iddi: does dim posib ei darllen gyda hanner llygad ar y cloc neu wrth frwydro cwsg.

Ond unwaith i chi fynd i mewn i fyd Wiliam Owen Roberts, anodd iawn fydd dod ohono. Mae'r elfennau a'm swynodd i yn Petrograd i'w gweld yr un mor amlwg. Y rheini yw gallu'r awdur i dreiddio i hanfod ei gymeriadau, hyd yn oed y rhai bach di-nod, a'r ffordd y mae'n creu bydoedd cwbl gredadwy.

Braf yw cael ailgyfarfod a phrif gymeriad Petrograd, Alyosha, ond mae erbyn hyn yn byw mewn byd pur wahanol i'r hyn y'i ganwyd iddo. Fel cynifer o bobl debyg, mae wedi cyrraedd Paris ar ol dianc o Rwsia, ond heb bapurau dilys nac arian yn gefn iddyn nhw, rhyw fywyd digon tlodaidd sy'n wynebu'r bobl hyn, yn mynd o swydd i swydd ac yn gorfod edrych dros eu hysgwyddau'n barhaus: does dim sicrwydd, a chawn y teimlad bod newid sylfaenol wedi digwydd, nid yn eu bywydau nhw yn unig ond yn hanfod y gymdeithas Ewropeaidd a'r bobl sy'n cael eu taflu o un lle i'r llall.

Mae'r lleoliadau digon annymunol yn cael eu disgrifio'n gwbl fyw - dyna'r Hotel de Nantes lle mae Alyosha'n chwilio am rywle i fyw; 'hen adeilad cyfyng ... yn llawn o ogla saim drewllyd a oedd wedi suro llenni les y cyntedd yn galedwch melyn' (ydych, rydych chi'n ogleuo'r llyfr yma). Ac mae'r ddinas yn llawn cymeriadau truenus - un disgrifiad cofiadwy yw hwnnw o Rwsiad sy'n 'crwydro strydoedd Paris yn ddiamcan o dan ei bwysau, yn berwi yn ei chwerwedd wrth chwilio am ryw ystyr i'w fywyd ... roedd pobl yn son amdano fel petai'n ol-rifyn o ddyn'. Ac er bod Alyosha'n gwneud ei orau i symud ymlaen a chreu bywyd newydd, 'doedd yr un dydd yn machludo nad oedd o'n dal i fwytho tirlun ei hen fywyd y tu mewn iddo'i hun'.

Ond dyw'r cyfan ddim yn ddigalon. Mae'r nofel wedi'i rhannu'n adrannau neu benodau, gyda straeon y gwahanol gymeriadau'n cymryd rhan flaenllaw yn yr adrannau hynny. Mae un stori serch brydferth iawn yn agos i ddechrau'r llyfr, sydd bron fel nofelig a allai sefyll ar ei thraed ei hun, ac mae'r ffordd mae'r cymeriadau'n gorfod newid ac addasu i syniadau ac athroniaethau newydd yn hynod o ddifyr.

Dyma nofel ac iddi gwmpas eang iawn, ond mae'r darlun enfawr hwn hefyd yn cynnwys manylion bach a disgrifiadau sy'n gwneud y cyfan yn gredadwy ac yn gofiadwy. -- Catrin Beard @ www.gwales.com