Koloni

Diller, konusanlar o dilden vazgectigi icin ölür. Irlandali gazeteci, yazar Audrey Mageenin 2022 Booker Ödülüne aday gösterilen lirik romani Koloni, tutkularinin pesinden giden iki yabanciyi isimsiz bir adanin kiyisinda bulusturan carpici bir metin. Aidiyet, kimlik, sömürgecilik gibi mevzulari anadil kullanimi ve sanat özelinde ele alirken cesitli sosyokültürel tartismalara zemin hazirlayan eser; icinde yasadigimiz politik ortamin kisisel gercekligimiz üzerindeki yansimalarina da dikkat cekiyor. Bicimsel özelligiyle okura benzersiz bir edeb deneyim vadeden kitap, incelikle islenmis cokkatmanli öyküsüyle uzun süre zihinlerde yer edecek kiskirtici bir anlati sunuyor. Irlandaca can cekisiyor ama daha ölmedi Irlandanin dört bir tarafinin siddetli patlamalarla sarsildigi 1979 yazinda, Ingiliz bir ressam inzivaya cekilip ucurumlarin resmini yapmak üzere Irlandanin bati kiyilarinda sadece doksan iki kisinin yasadigi kayalik bir adaya gider. Kisa süre sonra ayni adaya Fransiz bir dilbilimcinin de yolu düser. Dilbilimci, Ingilizceye yenik düstügü icin ölmekte olan adanin dilini kayit altina alip, adini akademik cevrelerde duyurma hevesindeyken ressam da burada yapacagi cizimlerle kendisini Londranin sanat camiasina kanitlama arzusundadir. Birbirlerinden pek haz etmeyen bu iki yabanci, adadaki yerlileri hic hesaba katmadan kisisel cikarlarinin pesinden kosarken bambaska gerceklerle yüzlesmek durumunda kalir. Audrey Magee, adeta bir tiyatro metnini andiran güclü diyaloglar üzerinde kurdugu bu alegorik romaninda, kendi gercekliklerini sorgularken cevrelerindeki kültürel yabancilasmaya kayitsiz kalamayan iki adamin portresini ustalikla ciziyor. Sömürgeciligin karanlik yüzünü kimlik bunalimi, dil secimi ve kültürel catismalar ekseninde gösteren Koloni; kisisel olan ile politik olan arasindaki iliskiye temas ederek kesisme noktalarinda can cekisen degerlerin ilelebet yasama olasiliklari hakkinda düsündürüyor. Artik yaslandim, vücudum zayifladi ama hafizam güclü. Ben seksen dokuz sene önce burada, bu adada dogdum. Dogumumdan bu yana cok zaman gecti ve dünya artik farkli bir yer. Bazi acilardan daha iyi, bazi acilardan daha kötü.