Kendini Bilmek

Sadece bilge ya da ölcülü bir adam kendini bilir ve ne bilip ne bilmedigini ayirt edebilir... Baska hic kimse bunu yapamaz. Sokrates Sinirbilimci Stephen M. Fleming, Kendini Bilmek Öz Farkindalik Bilimi adini verdigi calismasinda felsefe ve düsünce tarihinin ilk dönemlerinden beri insanoglunun en temel meselelerinden olan kendini bilme pratigini psikoloji ve nörobilimin en güncel arastirmalariyla masaya yatiriyor. Öz farkindaligin nasil isledigini anlatarak kendini bil olarak tarif edilen antik cagriya cevap veriyor. Öz farkindalik, kendi hatalarimizi fark etmek ve deneyimlerimiz üzerine yorum yapmak gibi yeteneklerin toplamidir. Bu da üstbilis yani metakognisyon-kendi düsünme sürecimiz üzerine düsünme yetenegimiz anlamina gelir. Üstbilisi denklemden cikarirsak bir kararin neden ya da nasil verildigini bilemeyiz. Etrafimizin akilli ama bilincsiz algoritmalarla cevrili oldugu günümüzde üstbilisi denklemden cikarmak, bizi kör bir sekilde algoritmanin dedigini uygulamak zorunda birakir. Üst bilis bize, ögrenme, karar verme, diger insanlarla is birligi yapma gibi süreclerde öz farkindaligi kullanmayi, düsünme süreclerimizdeki güclü ve zayif yönleri bilerek bize zarar verebilecek durumlardan nasil kurtulabilecegimizi gösteren muhtesem bir kapasite sunar. Kendimizi bilmenin ötesinde, baskalarinin kendilerini nasil tanidigini bilmek daha iyi ve adil bir toplum insa etmek icin önemli bir firsat sunar. O halde, kararlarimizi alirken düstügümüz buglari fark edebilmek icin üstbilis ve öz farkindalik üzerine kafa yormak gerekiyor.